Trong thời đại số, ngành công nghiệp game không còn đơn thuần là một hình thức giải trí. Với khả năng kết hợp giữa công nghệ, nghệ thuật và kể chuyện, game đang trở thành một trong những phương tiện hiệu quả nhất để quảng bá văn hóa dân tộc đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Nhiều quốc gia đã tận dụng sức ảnh hưởng của game để giới thiệu lịch sử, tín ngưỡng, kiến trúc và bản sắc văn hóa của mình một cách sinh động và dễ tiếp cận.

Ngành Game có thể trở thành “Đại sứ văn hóa” của thời đại mới

Khác với sách hay phim ảnh, game cho phép người chơi trực tiếp trải nghiệm một nền văn hóa thông qua việc khám phá thế giới, tương tác với nhân vật và tham gia vào các câu chuyện. Chính sự nhập vai này giúp các giá trị văn hóa được ghi nhớ sâu sắc hơn.

Để thấy rõ về điều này chúng ta có thể điểm qua một vài thương hiệu game nổi tiếng:

1. Văn hóa Bắc Âu trong God of War Ragnarök

Trong thương hiệu game nổi tiếng God of War, Phiên bản God of War: Ragnarök đã đưa thần thoại Bắc Âu đến với hàng triệu người chơi trên toàn cầu. Các vị thần như Thor, Odin hay những vùng đất trong thần thoại được tái hiện bằng ngôn ngữ hình ảnh hiện đại, giúp người chơi hiểu và hứng thú hơn với văn hóa Scandinavia.

2. Nhật Bản thời phong kiến trong Ghost of Tsushima

Ghost of Tsushima là ví dụ điển hình về việc sử dụng game để quảng bá bản sắc dân tộc. Trò chơi tái hiện đời sống samurai, kiến trúc đền chùa, trang phục truyền thống và cảnh quan thiên nhiên Nhật Bản một cách đầy cảm xúc. Sau khi game ra mắt, nhiều địa danh ngoài đời trên đảo Tsushima đã thu hút sự quan tâm của khách du lịch quốc tế.

3. Văn hóa Trung Hoa trong Black Myth: Wukong

Black Myth: Wukong được khai thác dựa trên cảm hứng từ tác phẩm kinh điển Tây Du Ký cùng hệ thống kiến trúc, điêu khắc và mỹ thuật truyền thống Trung Hoa. Trò chơi cho thấy cách một sản phẩm giải trí có thể trở thành công cụ lan tỏa di sản văn hóa tới cộng đồng quốc tế.

Ngành game và cơ hội cho văn hóa Việt Nam

Đối với Việt Nam, ngành game mở ra cơ hội lớn để quảng bá các giá trị dân tộc như truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ, tín ngưỡng dân gian, nghệ thuật tuồng chèo, kiến trúc đình làng hay văn hóa các dân tộc vùng cao. Thay vì chỉ xuất hiện trong sách giáo khoa, những yếu tố này hoàn toàn có thể trở thành nguồn cảm hứng cho các thế giới game hấp dẫn và giàu bản sắc.

Bài tập thiết kế nhân vật đề tài Văn Lang – Âu Lạc | Sinh viên Nguyễn Minh Đức

Thêm một ví dụ có thể nhìn thấy rõ hướng tiếp cận này là đồ án thiết kế game ROOTED FATE Golden Dawn của sinh viên Trần Minh Anh – Thủ khoa chuyên ngành Concept Art & Illustration 2024 của Monster Lab Academy.

Được truyền cảm hứng bởi những sự kiện và nhân vật lịch sử có thật, game lấy bối cảnh Hà Nội cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, khi Việt Nam là nước thuộc địa nửa phong kiến.

Trong thế giới game của ROOTED FATE Golden Dawn, lịch sử, văn hóa đã trở thành chất liệu xây dựng nhân vật, xung đột và động cơ hành động.

Nhân vật chính là Xuân Thị, người mất cha mẹ trong cuộc “thanh trừng” hậu phong trào Duy Tân khi cô chỉ mới 7 tuổi, đã đem lòng thù hận sâu sắc với thực dân Pháp. Sau này cô tham gia ban Ám Sát của Khăn Diện Hồng Hội – một tổ chức các mạng ngầm; ban này chuyên thực thi án tử hình đối với những kẻ bán nước, phản bội và những tên quan lộng quyền, áp bức nhân dân.

Một ví dụ khác là thiết kế trong Game thẻ bài của sinh viên Đỗ Đức Trung thuộc Bài tốt nghiệp khóa 9 ngành Concept Art & Illustration của Monster Lab Academy.

Từ những câu chuyện linh dị, dã sử, những tầng văn hóa tâm linh Việt Nam đến tư liệu như “Ma quỷ dân gian ký”, “Văn tế thập loại chúng sinh” và “Lĩnh Nam chích quái”, Đỗ ĐứcTrung đúc kết mọi thứ vào một thế giới huyền thuật đầy kịch tính mang tên Loạn Pháp.

Ở đồ án này, chất liệu văn hóa dân gian không được sử dụng như những chi tiết trang trí bề mặt, mà trở thành nền tảng để phát triển hệ thống nhân vật, năng lực, luật chơi và bầu không khí thị giác.

Rõ ràng nguồn cảm hứng từ văn hóa Việt là rất phong phú. Tuy nhiên, việc sử dụng sao cho hợp lý đòi hỏi người làm sáng tạo phải có năng lực nghiên cứu, khả năng chọn lọc tư liệu và tư duy chuyển hóa chất liệu văn hóa thành trải nghiệm thị giác phù hợp với người xem hiện đại. Đây cũng là lý do các chương trình đào tạo của Monster Lab luôn chú trọng tư duy concept, năng lực kể chuyện và khả năng phát triển dự án hoàn chỉnh.

Trong tương lai, nếu được đầu tư đúng hướng, ngành game không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn trở thành cầu nối văn hóa hiệu quả. Một trò chơi thành công có thể giúp hàng triệu người trên thế giới biết đến lịch sử, con người và bản sắc dân tộc của một quốc gia. Vì vậy, phát triển game không chỉ là phát triển công nghệ giải trí, mà còn là đầu tư cho sức mạnh mềm văn hóa trong kỷ nguyên số.