Việc định hướng nghề nghiệp thật sự rất cần thiết. Tuy nhiên, nhiều quan điểm vẫn cho rằng chỉ cần định hướng các bạn vào năm cuối cấp 3 là được. Bởi lẽ, khoảng thời gian này, các bạn phải “gồng gánh” với áp lực thi cử, thi xong rồi đăng ký vào đâu thì vào. Nếu lúc đó mới suy nghĩ thì liệu chúng ta có thể có những lựa chọn đúng đắn hay không?

Đây luôn là một điều trăn trở với nhiều bạn sắp phải đưa ra lựa chọn cũng như có thể là điều hối tiếc với những bạn đã lựa chọn con đường mình đang đi. Vậy định hướng nghề nghiệp có quan trọng không và nó nên bắt đầu từ khi nào?

Định hướng nghề nghiệp là gì?

Định hướng nghề nghiệp là việc quan trọng và cần thiết đối với tất cả mọi người, đặc biệt là học sinh THCS, THPT. Có thể được hiểu, định hướng là việc mà cá nhân mỗi người tự đặt ra các lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai. Các lựa chọn này cần đảm bảo phù hợp với khả năng, sở thích, tính cách, điều kiện gia đình,…, và những yếu tố khác có liên quan đến từng nghề nghiệp cụ thể như mức thu nhập, cơ hội việc làm.

Định hướng nghề nghiệp dành cho ai?

Nghề nghiệp sẽ theo con người suốt cuộc đời, cho nên việc định hướng nghề nghiệp bản thân dành cho mọi lứa tuổi, trình độ, kinh nghiệm và hoàn cảnh xã hội. Theo đó, chúng ta cần định hướng nghề nghiệp có thể từ khi học cấp 2, cấp 3, hay đang là sinh viên đại học, người đang tìm việc làm chưa có kinh nghiệm hoặc đã có kinh nghiệm và cả những người đã có những thành công nhất định trong sự nghiệp.

Ủa vậy người có thành công rồi thì chắc là đã đi đúng hướng, vậy thì còn phải định hướng nghề nghiệp làm gì?

Câu hỏi này chắc sẽ có nhiều bạn thắc mắc. Những thành công trong một công việc nhất định đôi lúc không có nghĩa là bạn muốn cống hiến cả cuộc đời cho công việc đó. Đó đôi khi chỉ là nỗ lực của bạn chứ không phải đam mê cũng như cuộc sống mà bạn mong ước. Khi đó bạn vẫn có thể định hướng nghề nghiệp lại để tìm thấy chính xác con đường mình muốn đi.

Vậy làm thế nào để định hướng nghề nghiệp? Định hướng nghề nghiệp nên bắt đầu từ khi nào?

Thực ra, việc định hướng càng sớm thì sẽ có lợi hơn. Tuy nhiên, để định hướng nghề nghiệp tương lai đúng đắn, bạn có thể tham khảo những gợi ý sau đây:

Cân nhắc trước định hướng của bố mẹ

Có khá nhiều bạn trẻ chịu ảnh hưởng lớn từ định hướng của gia đình. Nhiều trường hợp buộc phải theo nghề nghiệp của bố mẹ. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng tốt như chúng ta nghĩ. Mặc dù lời khuyên và kinh nghiệm của những người đi trước rất đáng quý, tuy nhiên bạn cần nhận thức rõ những điều đó có phù hợp với mình không. Nếu nhận thấy những định hướng này không phù hợp, bạn cần có lập trường rõ ràng và những thông tin, kiến thức cụ thể để có thể thuyết phục và bảo vệ quan điểm của mình.

Không chạy theo xu hướng

Điều quan trọng bạn cần phải lưu ý là chọn nghề nghiệp không nên chạy theo đám đông. Đừng thấy nghề nào đang hot hay nghề nổi tiếng dễ kiếm tiền mà không cần biết bản thân có phù hợp hay không. Bạn cần phải có cái nhìn khách quan và tổng thể khi lựa chọn nghề nghiệp. Đồng thời phải cân nhắc đến các điều kiện kinh tế gia đình và nhu cầu xã hội.

Tìm hiểu bản thân

Để có lựa chọn đúng đắn nhất, bạn cần tìm hiểu thông tin và nếu được thì hãy tham gia trải nghiệm thực tế về nhiều nghề nghiệp khác nhau. Từ đó bạn có thể nắm được nghề nào mình thấy hợp với bản thân, có nhu cầu tuyển dụng lớn, nghề nào có khả năng sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc tìm hiểu về các ngành nghề cũng sẽ giúp bạn có cái nhìn thiết thực nhất khi định hướng nghề nghiệp và có thể tìm ra nghề nghiệp phù hợp với bản thân cũng như nhu cầu của xã hội.

Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến công việc

Để có một quyết định đúng đắn nhất thì bạn cần xác định được những yếu tố có thể ảnh hưởng đến công việc. Từ đó bạn có thể có kế hoạch học tập phù hợp nhất để thực hiện được ước mơ của mình.

Bên cạnh đó, việc này cũng giúp bạn đánh giá được một cách rõ ràng xem nghề nghiệp này có phù hợp với mình hay không. Từ đó bạn sẽ đưa ra lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn nhất cho tương lai.

Tìm kiếm cơ hội trải nghiệm nghề lựa chọn

Cách tốt nhất để biết bản thân có phù hợp với nghề nghiệp nào đó hay không chính là tự bản thân bạn phải trải nghiệm. Bạn nên tìm cơ hội làm những công việc có liên quan đến nghề nghiệp đã chọn khi còn đi học để hiểu rõ hơn về nghề nghiệp đó cũng như nhận định được xem bản thân có phù hợp với nghề hay không?

Có nên lựa chọn học nghề không?

Hầu hết các bậc phụ huynh thường có chung một suy nghĩ và định ra lộ trình cho con của mình học hết ba năm trung học phổ thông là sẽ bước tiếp vào các trường đại học. Sau đó tốt nghiệp cố gắng kiếm một công việc ổn định cho cuộc sống. Tuy nhiên, với xã hội ngày nay, việc học đại học không phải là con đường duy nhất để có thể bước chân vào đời. Học đại học cũng không phải là tấm vé đảm bảo cho công việc hay sự thành công của bạn trong cuộc sống.

Nếu như bạn vào đại học chỉ để thỏa mãn kỳ vọng của gia đình mà lựa chọn trường cũng như chuyên ngành không phù hợp hoặc miễn cưỡng do điểm số thi không như kỳ vọng thì hãy cẩn trọng. Việc này có thể khiến bạn mất 4 năm học vừa vất vả mà vừa hoang mang.

Vậy có nên lựa chọn học nghề không?

Tất nhiên là có nếu nó là lựa chọn phù hợp với bạn. Việc học nghề ngày nay khá phổ biến. Bởi lẽ, nó mang lại nhiều lợi ích cho người học như:

• Không quá áp lực trong việc thi cử.
• Đảm bảo về việc có nghề nghiệp rõ ràng.
• Thời gian học nghề ngắn hơn so với các trường đại học.
• Có đầy đủ kinh nghiệm và kỹ năng khi sau khi học.
• Có những ngành nghề không có trong cách chuyên ngành thuộc hệ thống đại học.

Vậy theo các bạn “có nên học nghề hay không“. Liệu học nghề có giúp bạn có một tương lai ổn định và vững chắc. Câu trả lời là nằm ở chính bản thân các bạn. Vậy nên hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi đưa ra quyết định cho tương lai của chính bản thân các bạn nhé. Chúc các bạn sẽ có một sự chọn lựa đúng đắn nhất.