Một trong những câu hỏi xuất hiện sớm nhất trong hành trình học vẽ mà Monster Lab nhận được từ các sinh viên của mình: “Bao giờ em mới có phong cách cá nhân?”

Đây là câu hỏi rất bình thường. Tuy nhiên, điều thú vị là nhiều người bắt đầu tìm kiếm phong cách cá nhân theo cách giống như đang đi tìm Pokémon huyền thoại hoặc săn lùng sít rịt vậy. Họ tin rằng ở đâu đó tồn tại một “style” hoàn hảo đang chờ được khám phá. Chỉ cần tìm đúng là lập tức trở thành họa sĩ chuyên nghiệp. Tiếc rằng thực tế không hoạt động như vậy.

Sai lầm số 1: Muốn có phong cách trước khi biết vẽ

Đây là lỗi kinh điển. Nhiều người mới học vẽ được ba tháng đã bắt đầu hỏi: “Em nên theo phong cách nào?” Trong khi tỷ lệ cơ thể còn đang đánh nhau với giải phẫu học. Điều này giống như một người mới học đàn guitar hỏi: “Em nên phát triển phong cách biểu diễn riêng hay phong cách ngôi sao nhạc rock?” Có lẽ trước tiên nên học cách bấm đúng hợp âm. Ít ai biết rằng Van Gogh đã dành nhiều năm nghiên cứu hình họa, giải phẫu và đời sống lao động trước khi phát triển nên phong cách đầy xoáy đặc trưng mà chúng ta biết ngày nay. Không ai sinh ra đã vẽ được như Van Gogh, kể cả bản thân Van Gogh.

Sai lầm số 2: Nghĩ rằng phong cách cá nhân là nét cọ

Không ít bạn khi mới học vẽ thường nghĩ phong cách cá nhân là: kiểu mắt, kiểu tóc, kiểu tô màu, loại cọ vẽ… Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, phong cách rất dễ bị hiểu thành “mẹo nhận diện” hoặc “công thức tạo dấu ấn”. Thực tế, đó chỉ là phần nổi của tảng băng. Chúng có thể giúp người xem nhận ra tranh của bạn nhanh hơn, nhưng bản thân chúng chưa đủ để tạo nên phong cách.

Khi nhìn tranh Monet, chúng ta không chỉ nhớ đến từng nét cọ. Chúng ta nhớ cách ông nhìn và khai thác màu sắc, ánh sáng, cách ông biến một khoảnh khắc rất đời thường thành một trải nghiệm thị giác đầy rung động. Nét cọ chỉ là phương tiện để cách nhìn ấy hiện ra.

Phong cách cá nhân không bắt đầu từ câu hỏi “mình nên dùng loại cọ nào?” hay “mình nên vẽ mắt theo kiểu nào?”. Nó bắt đầu từ những câu hỏi sâu hơn: bạn bị thu hút bởi điều gì, bạn nhìn thế giới ra sao, bạn thường nhấn mạnh điều gì trong một hình ảnh, và bạn muốn người xem cảm nhận điều gì khi nhìn vào tác phẩm của mình.

Sai lầm số 3: Cố gắng trở thành bản sao của người khác

Đây là giai đoạn mà hầu như ai cũng trải qua. Bạn thích tranh của một họa sĩ. Bạn bắt đầu vẽ giống họ. Bạn thích thêm một họa sĩ khác. Bạn lại đổi style. Hai tuần sau lại đổi tiếp. Ba tháng sau portfolio trông giống một cuộc họp đa quốc gia.

Điều thú vị là Picasso cũng từng vẽ rất hiện thực trước khi trở thành Picasso lập thể. Ông không bắt đầu bằng cách cố gắng trở thành người kỳ lạ nhất phòng tranh. Ông học rất kỹ các nguyên tắc truyền thống rồi mới phá vỡ chúng.

Sai lầm số 4: Cố gắng trở nên khác biệt bằng mọi giá

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất. Một số người nghĩ: “Nếu ai cũng vẽ tròn thì mình sẽ vẽ méo.”; “Nếu ai cũng tô màu hài hòa thì mình phải dùng màu như vụ nổ nhà máy sơn.”; “Nếu ai cũng vẽ giải phẫu đúng thì mình sẽ bỏ giải phẫu.”

Đó không phải sáng tạo. Đó là nổi loạn bất chấp. Alphonse Mucha rất khác biệt nhưng ông khác biệt vì hiểu rõ nền tảng hội họa và thiết kế. Không phải vì ông thức dậy vào một buổi sáng và quyết định gây khó dễ cho người xem. Mucha tạo nên sự khác biệt bởi hành trình làm việc, nghiên cứu khám phá bản thân chứ không phải cố gắng tạo sự khác biệt bằng cách đi ngược lại số đông.

Sử dụng mọi chiêu trò chỉ để cố tuyên bố với xã hội là tôi không giống ai cả là hướng đi thực sự sai lầm và sẽ không thể có lối thoát. Phong cách cá nhân không thể là sự khác biệt hay dị biệt, lại càng không phải là sự thể hiện của việc đi ngược hay chống đối xã hội.

Những họa sĩ đang loay hoay trong guồng quay này cũng giống như việc bắt trend vậy, trend cũ đi qua, trend mới lại tới. Chúng ta cứ chạy đuổi theo và không bao giờ có điểm dừng.

Sai lầm số 5: Nghĩ rằng phong cách là đích đến

Có lẽ đây là hiểu lầm lớn nhất. Phong cách không phải phần thưởng nhận được sau khi học đủ số giờ. Nó là sản phẩm phụ của quá trình học tập.

Khi nhìn tác phẩm của Hayao Miyazaki, chúng ta dễ nhận ra phong cách rất riêng. Nhưng phong cách đó được tạo nên từ hàng chục năm quan sát thiên nhiên, nghiên cứu kiến trúc, kể chuyện và làm hoạt hình. Ông không đi tìm phong cách. Ông đi tìm những điều mình yêu thích. Phong cách tự xuất hiện trên những con đường mà ông đi.

Một điều mà ít người để ý đến là bản thân bạn đã có sẵn phong cách cá nhân rồi.

Bạn cố gắng đi tìm phong cách cá nhân bằng nhiều con đường, nhiều cách thức khác nhau. Bạn nỗ lực vẽ theo họa sĩ này, họa sĩ kia nhưng lại không để ý đến chính mình.

Trong một lớp học vẽ, bạn và 20 người bạn khác cùng vẽ một khối cầu thì kết quả sẽ có 20 bức vẽ khối cầu khác nhau. Bạn có muốn vẽ giống như một đứa bạn bên cạnh thì cũng không thể được và chính đứa bạn đó cũng vậy, nó không thể vẽ giống bạn.

Khi sinh ra, bản thân con người đã là cá thể độc nhất, kể cả có được nhân bản giống y như nhau về hình thức nhưng trải nghiệm khác nhau sẽ mang lại suy nghĩ và tư duy độc lập khác nhau. Chính vì vậy, các bạn đều luôn có sẵn phong cách cá nhân từ lúc sinh ra rồi.

Hành trình đi tìm phong cách cá nhân thực ra chính là hành trình xây dựng và khám phá chính bản thân mình. Bạn trải nghiệm để khám phá xem bản thân hợp với cái gì, thích làm gì, muốn vẽ ra sao, hứng thú với đề tài nào… Hành trình đó sẽ dần dần đưa bạn đến với cá tính của bạn và thể hiện nó ra thông qua các tác phẩm.

Chúng ta cùng xem thử hành trình đi tìm chính mình của một bạn sinh viên Monster Lab Academy qua từng môn học, từng chặng đường nhé.

Bài tập Digital Painting cơ bản – SV Nguyễn Thu Giang – K3 – Bài tập thuộc kỳ 1 của chương trình học Concept Art & Illustration

Bài tập màu nước – SV Nguyễn Thu Giang – K3 – Bài tập thuộc kỳ 2 của chương trình học Concept Art & Illustration

Bài tập màu nước – SV Nguyễn Thu Giang – K3 – Bài tập thuộc kỳ 2 của chương trình học Concept Art & Illustration

Bài tập Thiết kế nhân vật – SV Nguyễn Thu Giang – K3 – Bài tập thuộc kỳ 5 của chương trình học Concept Art & Illustration

Tạm kết:

Đi tìm phong cách cá nhân không phải truy tìm báu vật hay dựa vào may mắn. Nó là kết quả đến từ hành trình học tập, luyện tập, làm việc và khám phá bản thân của bạn. Phong cách cá nhân không đến từ cách tạo hình một bức tranh hay bộ màu mà bạn sử dụng, những thứ này đều là sự hiển thị vật lý cá tính, tư tưởng và suy nghĩ của chính bạn. Sự thể hiện có thể thay đổi theo thời gian nhưng cũng vẫn là bản sắc của bạn.

Phong cách cá nhân chính là vẻ đẹp tiềm ẩn trong con người bạn. Hãy tự khám phá và giúp chính mình toả sáng nhé.