Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia sâu vào lĩnh vực sáng tạo và thị trường lao động liên tục thay đổi, nghề vẽ cũng đang đứng trước nhiều cơ hội lẫn thách thức mới.

Những biến động về công nghệ, nhu cầu của doanh nghiệp và cách con người tiếp cận các sản phẩm hình ảnh đang đặt ra nhiều câu hỏi về vai trò của người làm nghề vẽ trong tương lai. Vậy đâu là những yếu tố đang tác động đến nghề vẽ hiện nay và liệu đây có còn là một con đường nghề nghiệp nhiều triển vọng trong những năm tới?

Điểm qua về bối cảnh nghề nghiệp hiện nay

Xã hội ngày nay đang có sự phát triển vô cùng nhanh, mạnh và sôi động. Trong 5 năm trở lại đây, chúng ta có thể chứng kiến sự dịch chuyển và thay đổi của rất nhiều ngành nghề do tác động của sự phát triển công nghệ. Một số nghề mới được sinh ra cũng như một số nghề cũ mất đi. Ngoài ra còn là sự thay đổi về cách thức vận hành của các nghề nghiệp mang tính cốt lõi nhằm thích ứng với thời đại mới.

Sự phát triển nhanh đòi hỏi sự thay đổi để thích nghi của người lao động. Ví dụ như người nông dân trồng lúa sẽ không thể giữ nguyên cách thức canh tác như truyền thống mà cần trau dồi thêm kiến thức về giống, về kỹ thuật, về các tiêu chuẩn của sản phẩm để đáp ứng được nhu cầu xã hội. Nếu không thích ứng được hoặc bảo thủ theo lối cũ thì sản phẩm sẽ rất khó đáp ứng với thị trường mới và sẽ bị đào thải.

Rất nhiều ngành nghề như youtuber, digital marketing, tiktoker,… là những nghề mới được sinh ra trong thời đại bùng nổ của mạng xã hội. Hay những nghề về lập trình, quản lý dữ liệu trở nên vô cùng hot trong thời đại big data, AI.

Như vậy chúng ta có thể thấy nhiều cánh cửa cũ đã đóng lại nhưng đồng thời cũng có nhiều cánh cửa mới được mở ra tạo cơ hội rất lớn với người trẻ.

Những yếu tố ảnh hưởng tới nghề vẽ:

Chúng ta cùng điểm qua sự thay đổi của nghề vẽ trong khoảng 15 năm trở lại đây:

Trong khoảng những năm 2005-2010, đây là khoảng thời gian bắt đầu của ngành thiết kế đồ họa. Khi hình ảnh có thể được tạo ra và chỉnh sửa trên máy tính. Tuy nhiên việc vẽ trên máy tính vẫn còn khá xa lạ. Trong thời điểm này, những ngành nghề yêu cầu việc vẽ trên máy còn khá ít và mới mẻ.

Việc bạn sở hữu một chiếc bảng vẽ điện tử là vô cùng khó vì nó khá đắt và không phổ biến. Các họa sĩ chủ yếu đi theo định hướng học tập tại các trường đại học mỹ thuật chuyên nghiệp như Đại học mỹ thuật Việt Nam, Đại học mỹ thuật Công nghiệp… Và học mỹ thuật nghĩa là làm họa sĩ sáng tác với sơn dầu, sơn mài, lụa… Chỉ có số ít đi theo ngạch minh họa sách truyện, vẽ truyện tranh…

Tuy nhiên vẫn có những họa sĩ trong thời điểm này cố gắng tiếp cận và trở thành những thế hệ họa sĩ kỹ thuật số đầu tiên.

Trong 10 năm tiếp theo, với sự phát triển của ngành game tại Việt Nam. Nhu cầu tuyển dụng họa sĩ concept art rất cao khiến cho nhu cầu học tập về digital art tăng mạnh. Các khóa học, các trung tâm do những họa sĩ thế hệ đầu mở ra nhằm giúp các bạn muốn theo ngành vẽ kỹ thuật số có thể tiếp cận và học tập.

Công cụ để sử dụng như bảng vẽ điện tử, máy tính bảng… trở nên phổ biến và giá thành cũng tốt hơn rất nhiều.

Mạng xã hội bùng nổ, thông tin về vẽ kỹ thuật số được chia sẻ mạnh mẽ giúp cho việc tìm hiểu về nghề vẽ trở nên dễ dàng hơn và cũng tạo nên thời kỳ bùng nổ về việc học vẽ máy vào những năm 2015-2020.

Biến cố lớn với toàn thế giới đó là đại dịch Covid, xã hội lại có một sự chuyển biến vô cùng lớn. Kinh tế suy thoái kèm theo việc thay đổi hành vi của con người trong suốt thời gian diễn ra đại dịch khiến cho nhiều ngành nghề có sự thay đổi mạnh. Việc dành sự ưu tiên cho những ngành nghề sản xuất được đẩy mạnh để nhằm thúc đẩy khôi phục kinh tế. Những ngành nghề phục vụ cho nhu cầu giải trí trở thành thứ yếu và sụt giảm mạnh.

Cho đến thời điểm hiện tại, sự ra đời và phát triển của AI cũng tạo nên nhiều thay đổi đáng kể với nghề vẽ, nhất là vẽ kỹ thuật số. AI đang dần thay thế những nhân sự trình độ trung bình với những công việc mang tính công nghiệp. Chính vì vậy nhân sự trong những ngành có sử dụng họa sĩ đã giảm đi khá nhiều.

Tuy nhiên thì với các họa sĩ sáng tác hay các họa sĩ kỹ thuật số trình độ cao đảm nhận các công việc mang tính sáng tạo mới hay hoàn thiện sản phẩm thì sự tác động cũng chưa nhiều.

Liệu nghề vẽ sau này có tương lai không?

Đây có lẽ là điều các bạn trẻ thích vẽ rất băn khoăn. Với bối cảnh không mấy khả quan cộng với việc phải cạnh tranh với AI khiến các bạn hoang mang lắm phải không.

Tuy nhiên, hãy thử nhìn vào những mặt tích cực của thời đại mới để xác định được rõ ràng vị trí nghề nghiệp của mình bạn sẽ thấy những điểm sáng.

Việc cạnh tranh với AI cũng đẩy nghề vẽ sang một hướng đòi hỏi họa sĩ sáng tạo cao hơn, chắc nghề hơn. Họa sĩ sẽ không còn cần số lượng mà đi sâu hơn vào chất lượng.

Chính vì vậy nếu bạn giỏi và nằm trong những % họa sĩ ưu tú thì công việc sẽ luôn cần bạn.

Chúng ta điểm qua một chút về các công việc trong nghề vẽ hiện tại nhé:

• Họa sĩ sáng tác – Nếu bạn muốn theo đuổi việc khám phá, sáng tác để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật để đời thì đây chính là con đường bạn nên đi.
• Họa sĩ minh họa – Đây đã và vẫn đang là một nghề hot. Các sản phẩm minh họa luôn đòi hỏi tính sáng tạo cũng như dấu ấn cá nhân rất cao. Thế nên nếu bạn giỏi và đặc sắc thì bạn thuộc team này rồi.
• Họa sĩ concept art – Đây là công việc sáng tạo thuộc ngành game, hoạt hình và điện ảnh. Công việc này vẫn luôn do con người đảm nhận chưa thể thay thế được. Nếu bạn đam mê thiết kế nhân vật, bối cảnh, tạo ra các thế giới mới thì đây là sàn diễn của bạn.
• Họa sư – hay đơn giản dễ hiểu là thầy dạy vẽ. Bạn đủ tự tin, đủ kiến thức, đủ trải nghiệm và kinh nghiệm. Bạn muốn truyền ngọn lửa đam mê cho các thế hệ tiếp theo, bạn chính là người được chọn cho sự nghiệp trồng họa sĩ này.

Trên đây là điểm qua các công việc các bạn có thể làm khi học vẽ. Tương lai tươi sáng luôn dành cho người tài năng và nỗ lực. Hãy mạnh dạn tiến lên nếu bạn thực sự yêu thích từng nét vẽ của mình.