Học cách vẽ khối từ thực tế để bức tranh trở nên sống động và thuyết phục. Khám phá phương pháp dựng xuyên khối, quan sát khối ba chiều của vật thể và tạo ảo giác chiều sâu vượt trội trên mặt phẳng hai chiều ngay trong bài viết này cùng Monster Lab!
Bắt đầu với ví dụ này nhé
Một quả táo thật là một khối ba chiều. Bạn có thể dùng dao để cắt xuyên qua khối đặc đó.
Trái ngược hoàn toàn với quả táo thật, một hình cắt bằng giấy hoàn toàn thiếu cảm giác nổi khối – mặc dù hình phẳng đó có thể trông giống như một quả táo.
Ví dụ trên minh họa sự khác biệt căn bản giữa khối đặc và hình phẳng. Quả táo thật nằm vững chắc trong lòng bàn tay, các ngón tay và ngón cái ôm trọn quanh khối của nó. Ngược lại, hình cắt giấy mỏng, phẳng, không có trọng lượng và chiều sâu – nó chỉ có thể bị kẹp giữa ngón cái và ngón trỏ.
Ý nghĩa được rút ra ở đây là: khi vẽ khối từ thực tế, nghệ sĩ không chỉ sao chép đường viền xung quanh của đối tượng, mà cần thể hiện khối của nó – tức hình dạng có cấu trúc, có độ dày và sự hiện diện trong không gian. Chỉ bằng cách đó, đối tượng trong tranh mới trở thành khối vững chắc thay vì những đường viền rỗng.
Những hình minh họa phía trên cho thấy rõ sự khác biệt giữa khối thực của một vật thể và một hình dạng phẳng hay đường viền ngoài. Khi nhìn vào bức ảnh lớn, ta lập tức nhận ra rằng quả táo trong tay trái là một quả táo thật, bởi nó chiếm giữ không gian, có thể nắm gọn trong lòng bàn tay và các ngón tay phải ôm quanh khối cầu của nó. Ngược lại, hình cắt bằng giấy chỉ là một dạng mỏng, bị kẹp giữa ngón cái và ngón trỏ. Dù hình cắt đó có đường viền giống quả táo thật, ta cũng không thể nhầm lẫn, bởi nó thiếu đi khối trong chiều sâu.
Để có thể tạo ra ảo giác thuyết phục về khối, người họa sĩ phải hiểu được cấu trúc bên trong của vật thể. Cần quan sát kỹ khối ba chiều của mọi vật, chứ không chỉ dừng lại ở đường viền.
Dựng xuyên khối – Phương pháp vẽ khối từ thực tế hiệu quả
Cách tốt nhất để bảo đảm cho bức vẽ có sức thuyết phục là sử dụng phương pháp gọi là “dựng xuyên khối” (drawing through). Nghĩa là, thay vì chỉ vẽ đường bao ngoài, ta thực sự kiến tạo vật thể bằng bút chì – vẽ cả bên trong lẫn bên ngoài.
Giả sử bạn muốn vẽ khối từ thực tế một cái hộp. Từ vị trí quan sát, bạn chỉ có thể thấy mặt trên và hai mặt bên. Tuy nhiên, để dựng chính xác, bạn cũng cần vẽ cả mặt dưới, mặt sau và các mặt còn lại – giống như thể chiếc hộp trong suốt và bạn có thể nhìn thấy từng phần cấu trúc của nó.
Nếu chiếc hộp đặt trên bàn, cần chắc chắn rằng khi vẽ khối từ thực tế, nó phải như đang thực sự đứng trên mặt phẳng, chứ không lơ lửng trong không khí hay chìm xuống mặt bàn. Muốn vậy, trước hết phải dựng mặt đáy ở đúng vị trí, sau đó mới dựng các cạnh và mặt còn lại. Khi khối được dựng từ dưới lên, nó sẽ có ba chiều hoàn chỉnh và trông như thể đang thật sự nằm trên mặt bàn.
Một cách luyện tập hữu ích để vẽ khối từ thực tế là sử dụng các vật thể trong suốt hay rỗng để quan sát cấu trúc bên trong. Ví dụ, tháo ngăn kéo của một chiếc hộp diêm sẽ giúp ta thấy bên trong khối hộp. Một chiếc ly thủy tinh sẽ giúp ta hiểu cấu trúc khối trụ; một cái phễu cho thấy khối nón; quả cầu thủy tinh minh họa khối cầu.
Dù vẽ bất kỳ vật thể nào, hãy tập nhìn và dựng khối như thể nó trong suốt. Ngay cả khi một vật bị che khuất bởi vật khác, bạn vẫn nên dựng xuyên qua để hiểu đầy đủ hai khối. Điều này cho phép bạn “đặt” các vật thể đúng vị trí trong không gian, khiến chúng trở nên chắc chắn và thuyết phục. Nếu bỏ qua nguyên tắc này, vật thể dễ bị méo, lệch hoặc trông như đang chiếm cùng một vị trí trên mặt phẳng.
Qua từng ngày luyện tập dựng khối cơ bản và thực hành phương pháp “dựng xuyên khối”, việc này sẽ trở thành phản xạ tự nhiên. Trước khi nhận ra, bạn đã có thể tạo nên ảo giác khối ba chiều sống động. Cho đến lúc đó, hãy luôn nhớ rằng: tư duy về khối và dựng chúng xuyên suốt sẽ là nền tảng căn bản để tranh của bạn đạt được sức thuyết phục cao nhất.
Responses